Tajna crvenog hotela Iraklion: afrički bogataši i zaboravljeni glamur Edipsosa
Iznad belog hotela Stadion, na stenama koje gledaju prema Evijskom zalivu, uzdiže se neobična crvena građevina. Nekada raskošan hotel i banjsko lečilište, danas napušteni Iraklion čuva uspomene na vreme kada je Edipsos privlačio bogate i slavne goste iz čitavog sveta. Ali postoji i jedna manje poznata priča – o imućnim gostima iz Afrike koji su, navodno, posebno voleli ovaj hotel.
Priča koju smo čuli u turističkom voziću
Ako se provozate malim turističkim vozićem kroz Loutra Edipsos, možete čuti mnogo zanimljivih priča o prošlosti ovog neobičnog grčkog letovališta.
Jedna od njih odnosi se na stari hotel Iraklion, veliku crvenu građevinu koja se uzdiže iznad belog hotela Stadion.
Prema priči koju prenose turistički vodiči, Iraklion je nekada bio omiljeno odredište imućnih gostiju crne puti iz Afrike.
Navodno su ovde dolazili bogati putnici, uživali u termalnim kupatilima, morskom vazduhu, prelepom pogledu na zaliv i luksuzu koji je Edipsos mogao da ponudi.
Da li je hotel zaista imao posebno mesto među afričkom elitom?
Ili je to još jedna od živopisnih priča koje su se prenosile generacijama?
Krenuli smo tragom ove neobične legende.
Iraklion – crveni dragulj iznad mora
Hotel Iraklion (Ηράκλειον) sagrađen je početkom XX veka, u vreme velikog razvoja Edipsosa kao evropskog banjskog odredišta.
Prema često navođenim istorijskim podacima, potiče iz 1901. godine, mada pojedini lokalni izvori navode i nešto raniji datum.
Njegova arhitektura, prostrane terase i položaj visoko iznad mora svedoče o vremenu kada hotelski smeštaj nije bio samo mesto za noćenje, već deo prestižnog društvenog života.
Hotel je imao i sopstveno hidoterapijsko odeljenje, pa su gosti mogli da koriste čuvene termalne vode Edipsosa.
Jedan od njegovih poznatih gostiju bio je veliki grčki pesnik Kostis Palamas.
Prema lokalnim istorijskim zapisima, pesnik je posebno voleo vrtnu senicu hotela, gde je sedeo i posmatrao zalazak sunca.
Možemo samo zamisliti kako je izgledao pogled sa tih terasa pre jednog veka, kada su ispod hotela pristajali brodovi, a elegantni putnici stizali u mondensku banju.
Bogati gosti iz Egipta – istorijski trag afričke veze
Istražujući legendu o afričkim gostima hotela Iraklion, nailazimo na jedan posebno zanimljiv podatak.
Istorijski prikazi Edipsosa beleže da su nakon Drugog svetskog rata među njegovim posetiocima bili i imućni gosti iz Egipta.
U to vreme Egipat je imao razvijene trgovačke i kulturne veze sa Grčkom, kao i značajnu grčku zajednicu, posebno u Aleksandriji i Kairu.
Nije teško zamisliti da je glas o lekovitim termalnim izvorima Edipsosa dopirao i do bogatih porodica koje su živele na afričkoj obali Mediterana.
Ipak, ovde moramo napraviti važnu razliku.
Istorijski izvori potvrđuju dolaske imućnih posetilaca iz Egipta, ali ne potvrđuju da su oni bili pretežno crne puti, niti da su posebno odsedali u hotelu Iraklion.
Moguće je da je turističko predanje sačuvalo uspomenu na stvarne goste, ali da su se tokom godina pojedinosti promenile.
Za konačan odgovor trebalo bi pronaći stare hotelske knjige gostiju, fotografije ili novinske zapise.
Neočekivana veza: vlasnici hotela Iraklion i trgovina sa Egiptom
Istražujući staru legendu o bogatim afričkim gostima hotela Iraklion, otkrili smo jedan izuzetno zanimljiv istorijski podatak.
Porodica Mallios, koja je podigla i decenijama vodila ovaj hotel, imala je poslovne veze sa Egiptom još u XIX veku!
Braća Dimitrios i Joanis Mallios bili su uspešni trgovci iz Halkide. Prema grčkim istorijskim zapisima, uvozili su pića i začine iz Egipta, a bogatstvo stečeno trgovinom ulagali su u nekretnine na Eviji.
Dimitrios Mallios odlučio je da deo porodičnog kapitala uloži u Edipsos, banju koja je tada počinjala da privlači imućne goste iz različitih krajeva sveta.
Tako je nastao raskošni hotel Iraklion.
Da li su nekadašnji poslovni kontakti porodice Mallios iz Egipta kasnije postali i gosti njihovog hotela? Da li su preporuke bogatih trgovaca i putnika doprinele popularnosti Edipsosa među imućnim posetiocima iz Afrike?
Za sada nemamo dokaze koji bi potvrdili takvu vezu.
Ali istorijska činjenica da je porodica vlasnika hotela poslovala sa Egiptom daje ovoj turističkoj legendi novu, neočekivanu dimenziju.
Možda se upravo u starim trgovačkim vezama između Halkide, Aleksandrije i Edipsosa krije deo odgovora na misteriju afričkih gostiju Irakliona.
Sećanja na luksuz koji je nestao
Iako hotel Iraklion već decenijama ne prima goste, uspomene na njegovu nekadašnju raskoš još nisu potpuno nestale.
Grčki list To Vima objavio je 2018. godine tekst o napuštenom hotelu i sećanjima ljudi koji su u njemu nekada boravili.
Jedna žena, koja je kao devojčica letovala u Iraklionu sa majkom, opisala je enterijer hotela koji joj je ostao u živom sećanju.
Ogromna trpezarija sa okruglim stolovima, laneni stolnjaci, raskošni lusteri, mnogo zelenila, mermerno stepenište sa drvenim rukohvatima i ukrasne ograde od kovanog gvožđa.
Sve je podsećalo na eleganciju nekog drugog vremena.
Možemo zamisliti večernje razgovore u hotelskoj trpezariji, goste koji dolaze na večeru u elegantnoj odeći i pogled na more koje polako tone u sumrak.
To nije bila samo zgrada sa sobama za izdavanje.
Bio je to hotel sa atmosferom, tradicijom i ugledom.
Edipsos je nekada bio mnogo više od obične banje
U prvoj polovini XX veka Edipsos je bio jedno od poznatih kosmopolitskih odredišta Grčke.
Njegovi hoteli dočekivali su brodovlasnike, industrijalce, političare, umetnike i ugledne goste iz različitih zemalja.
Ovde su se preplitali svetovi grčke aristokratije, evropskih putnika i bogatih porodica iz istočnog Mediterana.
Posle Drugog svetskog rata banju su posećivale i svetske zvezde.
Među imenima koja se u turističkim prikazima povezuju sa istorijom Edipsosa nalaze se Vinston Čerčil, Greta Garbo, Marija Kalas, Aristotel Onazis i Omar Šarif, mada pojedinačne posete i mesta njihovog boravka zahtevaju zasebnu istorijsku proveru.
Posebno je zanimljivo ime Omara Šarifa, svetski poznatog glumca rođenog u Aleksandriji.
Njegova egipatska biografija podseća nas na bogate kulturne veze između Grčke i Egipta.
Ipak, ne postoje pouzdani dokazi da je upravo Šarif bio gost Irakliona.
Elegancija koja i danas privlači pažnju
Dok šetate današnjim Edipsosom, među turistima iz Grčke, Srbije i drugih evropskih zemalja možete primetiti i posetioce afričkog porekla.
Posebnu pažnju ponekad privuku elegantne dame veoma tamne puti, čiji stil, držanje i upečatljiva pojava ne mogu ostati neprimećeni.
Takvi prizori lako bude maštu.
Možda upravo zbog toga priča o nekadašnjim imućnim afričkim gostima deluje tako živo i danas.
Naravno, ne možemo znati odakle dolaze današnji posetioci samo na osnovu njihovog izgleda, niti ih možemo povezati sa nekadašnjim gostima hotela.
Ali jedno je sigurno: Edipsos je i danas mesto susreta različitih ljudi, jezika i kultura.
Šta se dogodilo sa hotelom Iraklion?
Nekadašnji luksuzni hotel danas je jedan od najupadljivijih napuštenih istorijskih objekata u Loutra Edipsosu.
Njegova crvena fasada, terase i monumentalni položaj i dalje podsećaju na vreme kada je ova banja živela svojim najglamuroznijim životom.
Prema lokalnim grčkim medijima, hotel je dugo ostao u vlasništvu naslednika porodice Mallios, a radio je do osamdesetih godina XX veka.
Početkom devedesetih postojali su planovi za njegovu obnovu, ali projekat nije realizovan.
Kasnije su se pojavili problemi povezani sa nasledstvom i vlasništvom, a zgrada je nastavila da propada.
Godine 2023. grčki mediji izveštavali su da je istorijska nekretnina ponuđena na aukciji.
Sudbina ovog nekada raskošnog zdanja zato ostaje otvoreno pitanje.
Hoće li jednog dana ponovo otvoriti vrata gostima?
Hoće li njegove terase opet oživeti, a sobe sa pogledom na more dočekivati putnike iz celog sveta?
Ili će Iraklion ostati romantična ruševina koja čuva sećanje na zlatno doba Edipsosa?
Misterija koja čeka odgovor
Priča o bogatim afričkim gostima hotela Iraklion za sada ostaje zanimljivo lokalno predanje.
Ali, kao i mnoge druge legende Edipsosa, ona možda ima istorijsko jezgro koje tek treba otkriti.
Znamo da je Iraklion bio luksuzan hotel. Znamo da je Edipsos privlačio međunarodnu elitu. Znamo i da su u banju dolazili imućni gosti iz Egipta.
Sada znamo i da je porodica koja je izgradila hotel imala poslovne veze sa Egiptom mnogo pre nego što je Iraklion otvorio svoja vrata.
Ono što još ne znamo jeste ko su bili konkretni afrički gosti Irakliona i da li su zaista bili toliko brojni da ih lokalno stanovništvo pamti i danas.
Možda odgovor postoji na nekoj požuteloj fotografiji, u staroj hotelskoj knjizi ili u sećanjima potomaka nekadašnjih zaposlenih.
A do tada, kada budete šetali pored belog Stadiona, podignite pogled prema velikoj crvenoj građevini iznad njega.
I setite se da iza njenih zatvorenih prozora možda počivaju priče o ljudima koji su u Edipsos dolazili iz dalekih krajeva sveta.
Jer stare građevine ne čuvaju samo istoriju. One čuvaju i tajne ljudi koji su nekada u njima živeli, odmarali se i sanjali.
Da li znate nešto o nekadašnjim gostima hotela Iraklion? Posedujete stare fotografije ili ste čuli neku drugu verziju ove priče? Pišite nam! Želimo da zajedno sačuvamo zaboravljenu istoriju Edipsosa.
Autorski tekst portala Edipsos.rs. Deljenje linka je dobrodošlo. Za preuzimanje i ponovno objavljivanje teksta potrebna je saglasnost uredništva.
